Çalışmaları
Hadis rivayet etmenin yanı sıra dinî hükümleri de öğretti. Bir zamanlar bir fıkıh mezhebi onun adını taşıyordu; ancak bugün başlıca mezhepler arasında yer almamaktadır.
İlmî yetişmesi evde başladı: babası hadis râvisiydi, annesi ise öğrenimi ve ahlaki ciddiyeti teşvik etmesiyle hatırlanır. Kûfe’de İbn Mes‘ûd ve Ali’yle ilişkilendirilen gelenekler içinde öğrendi, ardından hadis, fıkıh ve kıraat için başka merkezlere gitti. Bu kapsam, sonraki itibarının onu ilim kurumlarının dışındaki bir zâhide indirgemek yerine ilmî tenkitle kişisel ölçülülüğü birleştirmesini açıklar.
Zor bir karar
Biyografik kayıtlarda onun siyasi görevi reddettiği anlatılıyor. Bir âlimin bağımsızlığını güçlü yöneticilerden korumaya çalışmasıyla hatırlanır.
Anlatılar, kadılığı reddetmesini kaçış ve gizlenmeyle ilişkilendirir; fakat yöneticilerin taleplerinin tarihi ve ayrıntılarında farklılaşır. Basra’daki son öğretimi yine de Abdurrahman b. Mehdî gibi kişilere ulaştı. Bu ayrım önemlidir: dramatik bir siyasi olay hakkındaki belirsizlik, kendi müstakil mezhebi sonradan gerilese bile ilminin sürdüğü sağlam biçimde belgelenmiş ağı ortadan kaldırmaz.