Genel bakışİslâm inancına göre ilk insan. Kur’an’daki kıssası öğrenme, itaatsizlik, tövbe ve ilahî rehberliği içerir.KategoriPeygamberDönemYaşam tarihleri burada kayıtlı değil.
İsimlerin öğretilmesiİslâm geleneği Âdem’i ilk insan olarak tanır. Kur’an’ın insanlığın başlangıcına ilişkin anlatısında Allah, meleklere insanın yeryüzünde üstleneceği rolü bildirir ve Âdem’e isimleri öğretir. Melekler bilgilerinin sınırını kabul eder; Âdem de Allah’ın öğrettiği isimleri onlara bildirir (2:30–33). Öğrenme ve ilahî öğretiye duyulan ihtiyaç, insanın sorumluluklarına giriş oluşturur.Kaynaklar:Bakara Suresi · 2:31-34 ↗Bakara Suresi · 2:30-39 ↗Âdem · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗
İblîs ve üstünlük iddiasıKur’an’ın Âdem’in yaratılışına ilişkin anlatısında Allah, ona secde edilmesini emreder. Şeytan olarak da anılan İblîs bunu reddeder. Ateşten yaratılmasının kendisini çamurdan yaratılan Âdem’den üstün kıldığını savunur. Allah bu iddiayı reddedip onu kovar; İblîs de insanları yoldan çıkarma niyetini açıklar (7:11–18). Bu çatışma, cennetteki aldatma olayına zemin hazırlar.Kaynaklar:A‘râf Suresi · 7:11-18 ↗Bakara Suresi · 2:30-39 ↗Tâhâ Suresi · 20:116-123 ↗
Bahçede çekici bir vaatKur’an’da Âdem ile eşi, nimetlerinden yararlanmalarına izin verilen cennette yaşar; ancak Allah belirli bir ağaca yaklaşmalarını yasaklar. Şeytan, Âdem’i sonsuz hayat ve yok olmayacak bir mülk vaadiyle kandırır. Ağaçtan yerler, çıplaklıklarını fark eder ve yapraklarla örtünürler (2:35; 20:115–121). Vaat edilen kazanç, itaatsizlikle sonuçlanır; Kur’an meyvenin türünü belirtmez.Kaynaklar:Tâhâ Suresi · 20:115-121 ↗Bakara Suresi · 2:35-37 ↗
Hatayı kabul edip bağışlanma istemekÂdem ile eşi yasaklanan ağaçtan yiyerek Allah’ın emrine uymadıktan sonra kendilerine haksızlık ettiklerini kabul eder, bağışlanma ve rahmet dilerler (7:23). Kur’an ayrıca Âdem’in Rabbinden kelimeler aldığını ve Allah’ın onun tövbesini kabul ettiğini bildirir (2:37). Kıssa, yanlış davranış karşısında hatayı kabul edip rahmet dilemeye yer açar. Âdem’in hikâyesi itaatsizlik anında son bulmaz.Kaynaklar:A‘râf Suresi · 7:23 ↗Bakara Suresi · 2:35-37 ↗
Yeryüzündeki hayat ve vaat edilen hidayetÂdem’in cennetteki itaatsizliğinin ardından Kur’an, Allah’ın onu seçtiğini, tövbesini kabul ettiğini ve ona yol gösterdiğini anlatır. Ardından yeryüzüne iniş emri ve cennetin dışındaki hayat için rehberlik vaadi gelir: Bu rehberliğe uyanlar sapmayacak ve bedbaht olmayacaktır (20:122–123). Böylece yeryüzündeki hayata geçişe devam eden ilahî rehberlik eşlik eder; kıssa yasaklanan ağacın yanında bitmez.Kaynaklar:Tâhâ Suresi · 20:122-123 ↗Bakara Suresi · 2:30-39 ↗
İki oğul ve bir karganın öğrettiğiKur’an, her biri bir kurban sunan Âdem’in iki oğlunu anlatır. Birinin kurbanı kabul edilip diğerininki edilmeyince, kurbanı reddedilen kardeş diğerini öldürmekle tehdit eder. Kardeşi şiddete şiddetle karşılık vermeyi reddeder, fakat öldürülür. Allah daha sonra, kardeşinin bedenini nasıl örteceğini katile göstermek için yeri eşeleyen bir karga gönderir; o da pişman olur (5:27–31). Ayetler kardeşlerin adlarını veya Âdem’in tepkisini vermez.Kaynaklar:Mâide Suresi · 5:27-31 ↗Bakara Suresi · 2:30-39 ↗
KaynaklarBelirtilen kaynaklara dayanan özgün özetlerdir. Kur’an’daki anlatımlar, sonraki rivayetler ve tarihî tahminler birbirinden ayrılır. Bu kısa profiller ilmî görüş ayrılıklarını kesin bir sonuca bağlamaz. Bu profil İngilizceden çevrilmiştir; ayrıntılı inceleme için belirtilen kaynaklara bakınız.Bakara Suresi · 2:30-39 ↗Âdem’in yaratılışı, öğrenmesi ve tövbesiBakara Suresi · 2:31-34 ↗Âdem isimleri öğrenir; melekler secde ederBakara Suresi · 2:35-37 ↗Yasak ağaç ve Âdem’in tövbesiA‘râf Suresi · 7:23 ↗Âdem ve eşi bağışlanma dilerA‘râf Suresi · 7:11-18 ↗İblîs ve üstünlük iddiasıTâhâ Suresi · 20:115-121 ↗Bahçede çekici bir vaatTâhâ Suresi · 20:122-123 ↗Yeryüzündeki hayat ve vaat edilen hidayetMâide Suresi · 5:27-31 ↗İki oğul ve bir karganın öğrettiğiÂdem · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗Âdem’in yaratılışı, öğrenmesi ve tövbesiTâhâ Suresi · 20:116-123 ↗İblîs’in reddi, aldatma ve rehberlik vaadi