Genel bakışMedine’de ders veren bir âlim. Hz. Muhammed’in ﷺ öğrettiklerini derledi ve İslâm hukukunu açıkladı.KategoriÂlimDönemyak. 711 – 795 MS
Çalışmalarıel-Muvatta’ adlı kitabı, Muhammed ﷺ hakkında rivayetleri dinî kuralların açıklamalarıyla bir araya getirdi. Muhammed’in ﷺ topluluğunun yaşadığı Medine’deki ilmî birikimi korudu.Kaynaklar:Mâlik bin Enes · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗
ÖğrettikleriŞâfiî onun öğrencileri arasındaydı.Otoritesi hafıza kadar ayırt etme yeteneğine dayanıyordu. İbn Hürmüz’den ve diğer Medineli âlimlerden öğrendi; kişisel dürüstlüğü, hadisleri doğru aktarmak için gereken yeterlilikten ayırdı. Rivayetler, bu yeterliliği bulunmayan güvenilir kişilerden bilgi almadığını anlatır. Böyle bir ihtiyat, hoca ve râvi seçimini yalnızca iyi şöhrete dayanan bir yargı değil, dinî sorumluluğun parçası yaptı.Kaynaklar:Mâlik bin Enes · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗
Kalıcı etkisiMâlikî fıkıh mezhebi onun adını taşır.Rivayetler, başka yerlerdeki âlimlerin farklı rivayet gelenekleri öğrendiğini ve bunları bırakmaya zorlanmaması gerektiğini söyleyerek kitabını imparatorluk çapında tek otorite yapma tekliflerine karşı çıktığını anlatır. Yöneticilerle ilişkileri yine de zorluydu. Zorla yapılan boşamaya dair öğretisi siyasi yorumlanınca kırbaçlandı. Gerekçeler ve yorumlar dikkatle ele alınmalıdır; olay, fıkhi muhakemenin biat hakkındaki iddialarla nasıl iç içe geçebildiğini gösterir.Kaynaklar:Mâlik bin Enes · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗
Aile kökeniMâlik’in ailesi Yemen kökenliydi ve Himyer’in Asbah koluna mensuptu. Ailenin Benî Teym ile ittifakı, Himyer’i Kureyş’in bir kolu yapmaz.Kaynaklar:Mâlik bin Enes · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗
KaynaklarBelirtilen kaynaklara dayanan özgün özetlerdir. Kur’an’daki anlatımlar, sonraki rivayetler ve tarihî tahminler birbirinden ayrılır. Bu kısa profiller ilmî görüş ayrılıklarını kesin bir sonuca bağlamaz. Bu profil İngilizceden çevrilmiştir; ayrıntılı inceleme için belirtilen kaynaklara bakınız.Mâlik bin Enes · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗Medine’de ders veren bir âlim. Hz. Muhammed’in ﷺ öğrettiklerini derledi ve İslâm hukukunu açıkladı.