Genel bakışİlk Müslüman seferlerinde önemli rol oynayan, Seyfullah, yani “Allah’ın kılıcı” unvanıyla tanınan bir kumandan.KategoriSahâbîDönemDoğum: yak. 583–587 MS (Yaklaşık tarih aralığı) · Vefat: 642 MS
Rakipken sahâbî olduHâlid bin Velîd, Mekke’de Mahzûm kabilesinde büyüdü. Babası Velîd b. Mugīre, Kureyş’in önde gelen isimlerindendi. Hâlid, Müslüman olmadan önce 625’te Uhud’da Müslümanlara karşı süvari birliğini yönetti. 629’da İslâm’ı kabul etti. Bu değişim önemlidir: Muhammed ﷺ’in topluluğuna katılmadan önce de askerî tecrübesi vardı.Kaynaklar:Hâlid bin Velîd · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗
Mûte ve Seyfullah unvanı629’daki Mûte Savaşı’nda Müslüman ordusu peş peşe üç kumandanını kaybetti: Zeyd bin Hârise, Ca‘fer bin Ebû Tâlib ve Abdullah bin Revâha. Ardından Hâlid sancağı ve kumandayı aldı. Sahîh-i Buhârî · Hadis 3757 ↗, Muhammed ﷺ’in yeni kumandanı Allah’ın kılıçlarından biri olarak anlattığını bildirir. Hâlid’in meşhur Seyfullah unvanı bu olayla ilişkilidir. Kumandanlarını kaybeden ordunun kurtulması, bu olayın neden unutulmadığını açıklar.Kaynaklar:Sahîh-i Buhârî · Hadis 3757 ↗Hâlid bin Velîd · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗
Bir savaşta dokuz kılıçSahîh-i Buhârî · Hadis 4265 ↗’te Hâlid’in kendi anlattığı dikkat çekici bir rivayet yer alır: Mûte’de elinde dokuz kılıç kırılmış, geriye Yemen yapımı bir kılıcı kalmıştır. Bu, dokuz ayrı zaferi değil, tek bir savaşın ne kadar şiddetli olduğunu anlatır. Onun kararlı bir savaşçı olarak tanınmasına somut bir örnek verir. Ancak bu rivayet, katıldığı her savaşı kazandığı iddiasının kanıtı değildir.Kaynaklar:Sahîh-i Buhârî · Hadis 4265 ↗
Peygamber’in reddettiği bir davranışHâlid’in askerî şöhreti, yaptıklarının eleştirilmesini engellemiyordu: Sahîh-i Buhârî · Hadis 4339 ↗, Muhammed’in ﷺ onu Benî Cezîme’ye göndermesini anlatır. Kabile halkı din değiştirdiklerini anlatan bir söz kullandı; Hâlid bunu İslâm’ı açıkça kabul etmek olarak değerlendirmedi. Bazılarını öldürdü ve esirlerin öldürülmesini emretti. Abdullah bin Ömer kendi esirini öldürmeyi reddetti. Olayı öğrenen Muhammed ﷺ, Hâlid’in bu yaptığını açıkça reddetti. Bu rivayet, cesaretine yönelik övgülerle birlikte biyografisinde yer almalıdır.Kaynaklar:Sahîh-i Buhârî · Hadis 4339 ↗
Irak, Suriye ve YermükMuhammed ﷺ’in vefatından sonra Ebû Bekir, Hâlid’i Arabistan ve Irak’taki seferlere gönderdi. Hâlid daha sonra Suriye’deki kuvvetlere katıldı. 636’da Yermük’te, Ebû Ubeyde bin Cerrâh ve diğer kumandanlarla birlikte önemli bir askerî görev üstlendi. Müslümanların zaferi, Bizans’ın Suriye’deki hâkimiyetini büyük ölçüde zayıflattı. Bu olay bölge tarihinde bir dönüm noktasıydı; tek bir kişinin tek başına elde ettiği bir başarı değildi.Kaynaklar:Hâlid bin Velîd · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗Yermük Savaşı ↗
Kumandanlığı, vefatı ve belirsiz tarihlerÖmer bin Hattâb, başkumandanlığı Hâlid’den alıp Ebû Ubeyde bin Cerrâh’a verdi; Hâlid onun emrinde görev yapmaya devam etti. Daha sonra askerî görevlerinden alınmasının zamanı ve sebepleri hakkında farklı anlatılar vardır. 642’de Humus’ta vefat etti. Kesin doğum yılı bilinmez; yaklaşık 583 ile 587 arasında tarihler verilir. Bu yüzden tek bir doğum yılı göstermiyor, bundan kesin bir yaş hesaplamıyoruz.Kaynaklar:Hâlid bin Velîd · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗
KaynaklarBu kısa yaşam öyküsünü aşağıdaki kaynaklara dayanarak yazdık. Belirsiz tarihleri ve kaynakların farklı anlattığı olayları açıklıyoruz. Bu profil İngilizceden çevrilmiştir; ayrıntılı inceleme için belirtilen kaynaklara bakınız.Hâlid bin Velîd · TDV İslâm Ansiklopedisi ↗Hâlid’in ilk yılları, İslâm’a girişi, kumandanlığı ve vefatıSahîh-i Buhârî · Hadis 3757 ↗Mûte: Üç kumandan ve Seyfullah unvanıSahîh-i Buhârî · Hadis 4265 ↗Hâlid’in Mûte’de kırılan dokuz kılıcı anlatmasıSahîh-i Buhârî · Hadis 4339 ↗Benî Cezîme: İbn Ömer’in reddi ve Peygamber’in tepkisiYermük Savaşı ↗Yermük: Kumandanlar ve Suriye’de Bizans hâkimiyetinin sona ermesi